نخود، یکی از محبوبترین حبوبات در آشپزی ایرانی و جهانی است. این دانه خوشعطر و خوشطعم که از خانوادهی(حبوبات) محسوب میشود، قرنهاست در رژیم غذایی مردم خاورمیانه و مدیترانه جایگاه ویژهای دارد. علاوه بر طعم دلپذیر، نخود سرشار از مواد مغذی و خواص دارویی است که آن را به یک منبع غذایی کامل تبدیل کرده است. در این مقاله، به بررسی کامل خواص و فواید نخود، ارزش غذایی آن و نکاتی برای نگهداری اصولی آن میپردازیم.
۱. ترکیبات و ارزش غذایی نخود
نخود یکی از منابع عالی پروتئین گیاهی و سرشار از خواص است و برای افرادی که رژیم گیاهخواری دارند، جایگزین بسیار خوبی برای گوشت بهحساب میآید. در هر ۱۰۰ گرم نخود خام، بهطور میانگین ترکیبات زیر وجود دارد:
- حدود ۲۰ گرم پروتئین
- بین ۵۵ تا ۶۰ گرم کربوهیدرات
- حدود ۵ گرم چربی مفید
- غنی از فیبر خوراکی (حدود ۱۲ گرم در هر صد گرم)
- حاوی مقادیر قابل توجهی از آهن، منیزیم، پتاسیم، فسفر و روی
- دارای ویتامینهای گروه B بهویژه فولات (B9) که برای سلامت سیستم عصبی ضروری است
وجود فیبر بالا در نخود باعث هضم بهتر غذا و احساس سیری طولانیمدت میشود و همین امر آن را به غذایی مفید برای کاهش وزن نیز تبدیل کرده است.
۲. فواید و خواص نخود برای سلامت بدن
الف) بهبود سلامت قلب
نخود بهدلیل داشتن فیبر محلول، میتواند به کاهش سطح کلسترول بد (LDL) کمک کند. همچنین پتاسیم بالای آن موجب تنظیم فشار خون و جلوگیری از بیماریهای قلبی و عروقی میشود.
ب) تقویت دستگاه گوارش
فیبر طبیعی موجود در نخود باعث بهبود عمل هضم و افزایش سلامت رودهها میشود. مصرف منظم آن از یبوست پیشگیری کرده و محیطی مناسب برای رشد باکتریهای مفید روده فراهم میآورد.
ج) کنترل قند خون
نخود شاخص گلیسمی پایینی دارد (یعنی قند خون را بهآرامی افزایش میدهد). برای همین افرادی که دیابت نوع ۲ دارند، میتوانند آن را بدون نگرانی در برنامه غذایی خود قرار دهند.
د) کمک به کاهش وزن
فیبر و پروتئین بالا در نخود سبب ایجاد احساس سیری طولانی میشود. این خاصیت از پرخوری جلوگیری میکند و روند کاهش وزن را تسهیل میکند، بهویژه زمانیکه نخود در وعدههای اصلی مانند سالاد یا آش استفاده شود.
هـ) تقویت استخوانها
وجود کلسیم، منیزیم و فسفر در نخود باعث استحکام استخوانها میشود و مصرف آن برای کودکان در حال رشد و سالمندان بسیار مفید است.
و) تنظیم عملکرد مغز
نخود حاوی فولات، آهن و ویتامین B6 است که عملکرد شناختی و تمرکز ذهنی را بهبود میبخشد. فولات در پیشگیری از آلزایمر نقش بسزایی دارد.
ز) خاصیت ضدسرطان و آنتیاکسیدانی
آنتیاکسیدانهای طبیعی موجود در نخود، از سلولهای بدن در برابر آسیب رادیکالهای آزاد محافظت میکنند. مصرف منظم آن خطر ابتلا به برخی سرطانها مانند سرطان روده، سینه و معده را کاهش میدهد.
۳. کاربردهای متنوع نخود در آشپزی
نخود پایهی اصلی بسیاری از غذاهای خوشمزه است:
- فلافل، غذایی محبوب در جنوب و خاورمیانه
- حمص (پورهی نخود با روغن زیتون و ارده)
- آش و سوپهای مقوی
- نخودچی و نخود برشته برای میانوعدههای سالم
حتی با آسیاب کردن نخود خشک، آرد نخودچی درست میشود که در تهیه شیرینیها و غذاهای سنتی ایرانی کاربرد دارد.
نگهداری اصولی نخود برای ماندگاری بیشتر و حفظ خواص آن
نخود اگر به شکل درست نگهداری شود، تا مدت طولانی کیفیت خود را حفظ میکند. ولی رعایت چند نکته ضروری است:
الف) نگهداری نخود خشک
- رطوبت دشمن نخود است. بهتر است نخود را در ظروف دربسته و در مکان خشک و خنک نگهداری کنید.
- از تماس مستقیم با نور خورشید جلوگیری کنید. نور سبب تغییر رنگ و کاهش کیفیت دانه میشود.
- استفاده از ظروف شیشهای یا فلزی دردار باعث جلوگیری از ورود حشرات میشود.
- اگر در مناطق مرطوب زندگی میکنید، توصیه میشود نخود را در یخچال و داخل ظرف دربسته نگه دارید.
ب) نگهداری نخود پخته یا خیسخورده
- نخود پخته را بلافاصله پس از خنکشدن، در ظروف دربسته داخل یخچال قرار دهید.
- مدت نگهداری نخود پخته حداکثر ۳ تا ۵ روز در یخچال است.
- برای نگهداری طولانیتر، میتوانید نخود پخته را داخل فریزر بگذارید. در این حالت تا ۳ ماه قابل مصرف خواهد بود.
- برای فریز کردن، نخودها را ابتدا خشک کنید و سپس در بستههای زیپدار بریزید تا یخزدگی باعث لهشدن آنها نشود.
ج) نشانههای فساد نخود
اگر مشاهده کردید که نخود بوی ترشیدگی میدهد، رنگش تغییر کرده یا حالت کپکزده دارد، حتماً از مصرف آن خودداری کنید.
نخود فلهای معمولاً در معرض آلودگی هوا، گرد و غبار، و گاه حشرات قرار دارد. اما نخودهای بستهبندیشده تحت شرایط بهداشتی و کنترلشده آماده و نگهداری میشوند. علاوه بر این، بستهبندی صحیح مانع از نفوذ رطوبت و کاهش کیفیت میشود.
نخود بستهبندی پادمهر یکی از نمونههای باکیفیت نخود ایرانی است که از بهترین مزارع کشور تهیه شده و با روشهای مدرن بستهبندی میشود. این محصول علاوه بر طعم طبیعی و عطر عالی، از نظر ظاهری یکدست و بدون ضایعات است و میتواند انتخابی مطمئن برای مصارف خانگی و صنعتی باشد.
میتوانید از نخود بستهبندی پادمهر برای تهیه غذاهای خانگی و حرفهای استفاده کنید و از کیفیت، ماندگاری و طعم خاص آن لذت ببرید.
جمعبندی
نخود، این دانه کوچک و پرخاصیت، مجموعهای از پروتئین، فیبر، و مواد معدنی ارزشمند است که سلامت بدن را از جنبههای مختلف تضمین میکند. از کمک به سلامت قلب و کاهش کلسترول گرفته تا تقویت استخوانها و بهبود عملکرد گوارش، نخود جزو مواد غذایی است که باید در سبد غذایی هر خانواده وجود داشته باشد.
برای بهرهمندی کامل از این خواص، انتخاب نوع تازه، بهداشتی و بستهبندیشده بهترین تصمیم است.
استفاده از نخود بستهبندی پادمهر نه تنها امنیت غذایی شما را افزایش میدهد، بلکه تجربهای مطلوب از کیفیت، طعم و سلامت به ارمغان میآورد.