قیمه یزدی یکی از غذاهای سنتی و محبوب استان یزد است که در مراسم مذهبی، مهمانیها و سفرههای نذری جایگاه ویژهای دارد.
این خورش در ظاهر شبیه به قیمه معمولی ایرانی است، اما ترکیب ادویهها، نوع گوشت و بافت خورش باعث شده طعمی متمایز و خوشعطر داشته باشد.
یزدیها این غذا را بیشتر با برنج زعفرانی، تهدیگ نان سنگک یا سیبزمینی سرخکرده سرو میکنند، اما در نسخههای خانگی گاهی به عنوان خورش مجزا با نان هم سرو میشود.
مواد لازم برای پخت قیمه یزدی برای ۴ نفر
گوشت گوسفندی بدون چربی (ترجیحاً ران یا سردست): ۴۰۰ گرم
لپه بسته بندی شده پادمهر: ۱ پیمانه
پیاز متوسط: ۲ عدد
رب گوجهفرنگی: ۲ قاشق غذاخوری
زعفران دمکرده غلیظ: ۲ قاشق غذاخوری
چوب دارچین: ۱ عدد کوچک
هل آسیابشده: نوک قاشق چایخوری
ادویه قیمه یا مخلوط دارچین، زردچوبه، فلفل سیاه به مقدار لازم
نمک: به مقدار لازم
روغن یا روغن حیوانی: ۳ قاشق غذاخوری
لیموعمانی: ۲ عدد
سیبزمینی: متوسط برای تزئین
مراحل پخت قیمه یزدی
۱. آمادهسازی لپه
لپه را از شب قبل خیس کنید تا نفخش گرفته شود. سپس آن را با مقداری آب تازه نیمپز کنید تا هنگام اضافه کردن به خورش، مغزپخت اما له نشده باشد.
۲. تفت دادن پیاز و گوشت
پیازها را ریز خرد کرده و در قابلمه با روغن یا روغن حیوانی تفت دهید تا طلایی شوند.
گوشت گوسفندی خردشده را اضافه کنید و همراه پیاز حدود ۵ تا ۷ دقیقه تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند و کمی برشته شود.
۳. افزودن رب و ادویهها
رب گوجهفرنگی را به قابلمه اضافه کنید و روی حرارت ملایم حدود ۲ دقیقه تفت دهید تا بوی خامی رب گرفته شود و رنگ خورش خوشرنگ شود. در این مرحله زردچوبه، فلفل سیاه و کمی دارچین اضافه کنید.
۴. پخت اصلی
حالا حدود ۳ لیوان آب داغ روی مواد بریزید، در قابلمه را بگذارید و اجازه دهید گوشت آرامبخش بپزد (حدود ۱ ساعت).
پس از نیمپز شدن گوشت، لپه را اضافه کنید و دوباره ۳۰ تا ۴۵ دقیقه دیگر اجازه دهید خورش با شعله ملایم جا بیفتد.
۵. طعمدهی نهایی
لیموعمانیها را با چنگال سوراخ کرده و در ۱۵ دقیقهی پایانی پخت به خورش بیفزایید تا طعم ترش و معطر آن به قیمه منتقل شود.
برخلاف قیمه شمالی یا تهرانی، در قیمه یزدی میزان لیموعمانی کمتر است تا مزهی شیرین و ملایم خورش حفظ شود.
۶. زعفران و هل
در پایان، زعفران دمکرده و پودر هل را به خورش اضافه کنید، چند دقیقه صبر کنید تا رنگ و بو در همهی غذا پخش شود.
خورش باید غلیظ، خوشرنگ و بدون آب اضافه باشد.
🍟 تزئین و سرو
سیبزمینیها را خلالی و در روغن داغ سرخ کنید تا طلایی شوند. خورش را در ظرف سرو بریزید و روی آن را با خلال سیبزمینی تزئین کنید.
برنج ساده یا زعفرانی همراه با ترشی پیاز یا سالاد شیرازی ترکیب بینقصی برای این غذا هستند.
🧺 نکات طلایی قیمه یزدی
- گوشت یزدیها معمولاً قیمهخُرد است؛ یعنی کمی ریزتر از قیمههای معمولی خرد میشود.
- روغن حیوانی یا دنبه رندهشده راز طعم سنتی این خورش است؛ اگر در دسترس نیست، از کمی کره استفاده کنید.
- قیمه یزدی تند نیست، ولی عطر ادویه نقش مهمی دارد. هل، دارچین و کمی گلاب باعث میشود بوی خاص خورش یزدی را احساس کنید.
- لپه را جداگانه بپزید تا رنگ خورش گلآلود نشود.
- این غذا معمولاً در روزهداری و ایام محرم پخته میشود و طرز جا انداختن آن مثل خورش قیمه نذری است:باید صبر کنید تا چربی به سطح خورش بیاید و مواد یکدست و خوشرنگ شوند.
جمعبندی
قیمه یزدی ترکیبی از سادگی و اصالت است؛ غذایی که عطر زعفران، هل و دارچینش یادآور خانههای خشتی و محفلهای قدیمی یزد است. اگر به دنبال تجربهای ناب از خورش ایرانی هستید، این نسخه را امتحان کنید و از طعم ملایم ولی پرعطر آن لذت ببرید.